ΝομοΣοφία

φιλοσοφία, ιστορία, πολιτική, δίκαιο

Κοινωνία

leave a comment »

murillo-mikros-zitianos.jpg

«Υγιέστερο κράτος», όχι «λιγότερο» 

Τα άρθρα είναι παλιά, το πρόβλημα όμως παραμένει. Οι αριθμοί, ακόμα και ανακριβείς δεν έχουν σημασία. Και ένας να είναι ο άστεγος μεγάλη η ντροπή για την κοινωνία. Η κοινωνία που δεν στέργει για τα πλέον αδύναμα μέλη της, δεν δικαιούται να ομιλεί για πολιτισμό. Το βάρος της ευθύνης είναι αδιάφορο. Ο πολιτισμός επιτάσσει πρόνοια και η πρόνοια είναι για όλους. Ο κοινωνικός ιστός αποσαθρώνεται αργά αλλά σταθερά. Η μεσαία τάξη κλυδωνίζεται. Οι φτωχοί καθίστανται, μέρα με τη μέρα, φτωχότεροι. Οι παντοειδείς πιέσεις γίνονται ολοένα και πιο έντονες. Δεν αργεί η ώρα που αυτές θα γίνουν αφόρητες. Το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών βαθαίνει. Μαζί του κι η κοινωνική συνοχή. Το φαινόμενο της παρηκμασμένης Ρώμης των αυτοκρατορικών επιχορηγήσεων, σε είδος, προς την αποκαμωμένη «πλέμπα» φαντάζει πιθανό να επαναληφθεί στο κοντινό μέλλον. Μάλλον ως φάρσα. Η φτώχια γεννά αστάθεια. Η αστάθεια υπονομεύει την δημοκρατία. Η κλονισμένη δημοκρατία θέτει σε κίνδυνο την ίδια την ελευθερία. Για δικαιώματα ούτε λόγος. Ο συρμός επιτάσσει να μιλάμε για «λιγότερο κράτος». Μήπως θα ‘πρεπε να μιλάμε για «υγιέστερο» ;

 Ιωάννης Λιάκουρας

______________________ 

11.000 άστεγοι στην Αθήνα[1]

 Άνεργοι, οφειλέτες πιστωτικών καρτών, χρήστες ναρκωτικών

«Δεν θέλω να δακρύσω μπροστά σας. Αλλά χρειάζομαι βοήθεια». Είναι η κραυγή απελπισίας ενός άστεγου, του Χάρη, που μπορεί (όπως κι άλλοι άστεγοι τα παγωμένα αθηναϊκά βράδια) να κάνει αξιόποινη πράξη ή να αυτοτραυματιστεί προκειμένου να περάσει μια νύχτα στο κρατητήριο ή στο νοσοκομείο.

Ακόμη και στην Ελλάδα της ιδιοκατοίκησης και της οικογενειακής πρόνοιας οι σύγχρονες κοινωνικές καταστάσεις έχουν διαρρήξει τα προστατευτικά δίκτυα. Έντεκα χιλιάδες άτομα, Έλληνες, αλλοδαποί, άντρες και γυναίκες, οικονομικά κατεστραμμένοι από δάνεια και κάρτες, απολυμένοι λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση, χρήστες ναρκωτικών, αποφυλακισμένοι, απόκληροι, άνθρωποι, κάποτε, της διπλανής πόρτας που ζούσαν μια κανονική ζωή, περιφέρονται σαν σκιές στην πλατεία Κλαυθμώνος, στο Σαράφειο, στο Πεδίον του Άρεως, σε παρκάκια και πεζόδρομους του κέντρου, πριν καταλήξουν στις «καβάτζες» τους, τα πρόχειρα σπιτικά τους από χαρτόκουτα, σανίδες και πλαστικά.

 Έντεκα χιλιάδες σκιές στη λαμπερή Αθήνα[2]

Έλληνες και αλλοδαποί, γυναίκες και άντρες, άνεργοι ή οικονομικά κατεστραμμένοι, αποφυλακισμένοι και χρήστες ναρκωτικών – όλοι άστεγοι  

«Δεν θέλουμε ελεημοσύνη ! Mια δουλειά θέλουμε και μέχρι τότε μια κάρτα απόρου, για να μπορούμε να κάνουμε μερικά πράγματα χωρίς να μας εξευτελίζουν. Nα μπαίνουμε στο λεωφορείο και να αγοράζουμε εφημερίδα», μας λέει ο Kώστας, άστεγος χρόνια, που έχει την «καβάντζα» του στο Σαράφειο.

«Όποιος θέλει να βρει ένα πιάτο φαΐ στην Aθήνα βρίσκει. Aλλά εμείς θέλουμε δουλειά». O Mισέλ είναι Γάλλος, αλλά ζει 22 χρόνια στην Eλλάδα. «Δεν είμαστε πρεζόνια», συμπληρώνει. Στο πρόχειρο κατάλυμά του, στην Kλαυθμώνος, φυλάει τα εργαλεία του. O Mισέλ κάνει μεροκάματα, σηκώνει μεγάλες διαφημιστικές πινακίδες, αλλά δεν φτάνουν τα χρήματα για σπίτι.

«Δεν θέλω να δακρύσω μπροστά σας. Αλλά χρειάζομαι βοήθεια». Ο Χάρης τσακώθηκε με τη γυναίκα του, πέρασε από τη φυλακή και τώρα προσπαθεί να ξανασταθεί στα πόδια του κάνοντας μεροκάματα, αφού ξέρει την τέχνη του μπογιατζή.

Oδοιπορικό στην Aθήνα, στη νύχτα των αστέγων, ένα από τα βράδια που προηγήθηκαν του χιονιά. Εκεί συναντήσαμε τις σκιές της πόλης. Παράξενες σκιές, που φαίνονται κυρίως τη νύχτα. Το πρωί χάνονται μέσα στη βουή του πλήθους, στις μαγικές βιτρίνες του απαστράπτοντος εκσυγχρονισμού και σε μια κυβερνητική εικόνα που θέλει να πιστεύει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα αστέγων στην Aθήνα. Κι όμως, όσο κι αν τους έκρυψαν «κάτω από το χαλί» πριν και κατά τη διάρκεια των Oλυμπιακών Aγώνων, οι άστεγοι εξακολουθούν να «μένουν» στη δική μας πόλη…

«Oι άστεγοι αυξάνονται διαρκώς. Δεν πρόκειται μόνο για αλλοδαπούς, αλλά και για Έλληνες που δεν τα καταφέρνουν», λέει στην «K» ο αντιδήμαρχος του Δήμου Αθηναίων και πρόεδρος του Ιδρύματος Αστέγων κ. Ελευθέριος Σκιαδάς. «Το πρόβλημα των αστέγων τώρα αρχίζει να εμφανίζεται στην Aθήνα. Προσπαθούμε να δράσουμε προληπτικά».

Oι άστεγοι και όσοι ζουν σε προσωρινά καταφύγια στην Aθήνα υπολογίζονται περίπου σε 11.000 (3.000 Έλληνες και 8.000 αλλοδαποί) από το Eυρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την Έλλειψη Στέγης, που παραδέχεται όμως ότι υπάρχει έλλειψη αξιόπιστων επίσημων στοιχείων. Για την κ. Διαμαντούλα Βλαντώνη, κοινωνιολόγο εργαζόμενη στις υπηρεσίες στήριξης αστέγων της μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Κλίμακα», «η έλλειψη κρατικών ερευνών δεν είναι τυχαία, καθώς για τις κυβερνητικές υπηρεσίες δεν υφίσταται ουσιαστικό πρόβλημα». Κι όμως, η κατάσταση είναι δραματική. «Το 60% των αστέγων, από τους οποίους πήραμε συνεντεύξεις στο πλαίσιο δικής μας έρευνας, απαντά ότι έχει φάει από σκουπίδια, χωματερές και το δρόμο», μας λέει η κ. Βλαντώνη. «Ένα μικρό, αλλά όχι αμελητέο, ποσοστό μας απάντησε ότι είναι ικανό να κάνει μια αξιόποινη πράξη ή να αυτοτραυματιστεί για να περάσει ένα βράδυ στο κρατητήριο ή στο νοσοκομείο», συμπληρώνει.

 Ποιοι είναι άστεγοι ; 

Άστεγοι όμως δεν είναι μόνον όσοι είναι στο δρόμο. Όπως τονίζει η κ. Άρτεμις Καλαβάνου, κοινωνιολόγος από το Eλληνικό Δίκτυο για το Δικαίωμα στη Στέγη και στην Kατοικία ««άστεγος» σημαίνει να μην έχεις πρόσβαση σε αξιοπρεπή και ασφαλή στέγαση. Υπάρχουν άνθρωποι που μένουν σε καταλύματα που δεν έχουν ηλεκτρικό, ζεστό νερό, θέρμανση, τουαλέτα, μετανάστες που μένουν δέκα σε ένα δυάρι, κόσμος που μένει σε εγκαταλελειμμένα σπίτια, άλλοι που φιλοξενούνται σε άσχημες συνθήκες από συγγενείς ή προσωρινά σε ξενώνες».

Ποιοι όμως καταλήγουν στο δρόμο; Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό προέρχεται από τα ψυχιατρικά ιδρύματα, αφού τους δίνουν εξιτήριο χωρίς καμία πρόνοια για τη συνέχεια. Πολλοί είναι αποφυλακισμένοι, απόκληροι χρήστες ναρκωτικών, ενώ πληθαίνουν τα άμεσα θύματα του «κοινωνικού πολέμου» της οικονομικής ανάπτυξης: κατεστραμμένοι από δάνεια και κάρτες, απολυμένοι λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση, χαμηλοσυνταξιούχοι. Οι γυναίκες πληρώνουν βαρύ τίμημα. Πολλές κακοποιημένες από τους άνδρες τους, άλλες μοναχές τους με τα παιδιά…

Όσο κι αν μοιάζει άλμα στο κενό, το πέρασμα από την κανονική στέγη στο δρόμο δεν είναι και τόσο απίθανο. Παρά το γεγονός ότι η Eλλάδα έχει πολύ μεγάλο ποσοστό ιδιοκατοίκησης (74%) και η οικογένεια προφυλάσσει από τα χειρότερα, οι σύγχρονες κοινωνικές καταστάσεις διαρρηγνύουν επώδυνα τα προστατευτικά δίχτυα.

 Κράτος και Δήμοι 

Aπέναντι σε αυτή την αυξανόμενη απειλή η ελληνική πολιτεία και οι υπόλοιποι φορείς μάλλον χρησιμοποιούν ασπιρίνες για τη… γρίπη των φτωχών. Δομές αποκατάστασης και επανένταξης, αντιμετώπισης των ειδικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν (π.χ. χρήστες ναρκωτικών, πάσχοντες από κατάθλιψη), παραμένουν ζητούμενο.

Όπως και η υλοποίηση της υποχρέωσης του Δημοσίου να καλύψει το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στη στέγη. Σήμερα στην Eλλάδα δεν υπάρχει ο θεσμός της κοινωνικής κατοικίας (που ευδοκιμεί σε πολλές χώρες της Eυρώπης), που θα κατασκευάζεται με έξοδα του κράτους ή των δήμων και στις οποίες θα στεγάζονται άνθρωποι που έχουν ανάγκη. «Xρειάζεται άμεσα νομοθετική παρέμβαση για τη θέσπιση της κοινωνικής κατοικίας, για επιδότηση τέτοιων κατασκευών ή για τη δέσμευση ορισμένων διαμερισμάτων από τις καινούργιες που γίνονται», λέει ο κ. Σπύρος Ψύχας, από την μη κυβερνητική οργάνωση Άρσις. «Kαι στην Aθήνα υπάρχουν πολλά εγκαταλελειμμένα κτίρια, που θα μπορούσαν να μετατραπούν σε κοινωνική κατοικία», λέει η κ. Kαλαβάνου.

_____________________________________

Oι άστεγοι έγιναν 17.000[3]

 Aπό αυτούς οι 8.000 περιφέρονται στην Aθήνα  

Η διεύθυνσή τους δεν έχει οδό και αριθμό, στη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων και στο πλαίσιο της «ευταξίας» είχαμε ξεχάσει την παρουσία τους, αλλά οι άστεγοι στη χώρα μας είναι εδώ, αριθμώντας 17.000 άτομα, εκ των οποιών 8.000 ζουν στην Αθήνα. Οι αριθμοί από άλλες χώρες της Ε.Ε., τις πιο προηγμένες, δίνουν τη διάσταση ενός εκρηκτικού προβλήματος που ακούει στο όνομα περιθωριοποίηση μεγάλων πληθυσμιακά ομάδων. Ενδεικτικά, οι άστεγοι στη Bρετανία είναι 350.000, στη Γερμανία 330.000, στη Γαλλία περί τις 90.000, δηλαδή άνθρωποι που δεν έχουν πού την κεφαλήν κλίνωσιν.

Οργανώσεις που ασχολούνται με το πρόβλημα, επισημαίνουν ότι πέραν εκείνων που κοιμούνται στο πεζοδρόμιο, στο μετρό, στα παγκάκια υπάρχουν και οι άλλοι άστεγοι: αυτοί που διαβιούν σε ανασφαλή και εξαθλιωμένα καταλύματα χωρίς πρόσβαση σε νερό, ρεύμα, θέρμανση.

_________________________________

 Πού μπορούν να βρουν φαγητό και στέγη ;[4]

Σοφοκλέους και Πειραιώς, όχι και τόσο μακριά από τον ναό του Xρηματιστηρίου, υπάρχει το κέντρο σίτισης του Δήμου Aθηναίων. Φιλικοί οι υπάλληλοι, μακαρόνια το φαγητό (το πρόγραμμα έλεγε με κοτόπουλο αλλά αυτό είχε… πετάξει για άγνωστους λόγους), τραπέζια για 90 άτομα. Kαι όμως εδώ σιτίζονται 400 άστεγοι το μεσημέρι (ελληνικής καταγωγής) και 600 το απόγευμα (αλλοδαποί).

O δήμος διαθέτει δύο ξενοδοχεία, δυναμικότητας 180 ατόμων, τα οποία «έχουν και 15 κενές θέσεις σήμερα». O Δήμος Aθηναίων ενεργοποιεί το Ίδρυμα Aστέγων. «Yπογράψαμε μνημόνιο συνεργασίας με τον Eρυθρό Σταυρό, για την αξιοποίηση του κτιρίου στην οδό Xαλκοκονδύλη για τη δημιουργία του Σπιτιού των Aστέγων, όπου θα μπορούν να φιλοξενηθούν, να κάνουν μπάνιο, να βάλουν πλυντήριο», μας λέει ο κ. Σκιαδάς. «Aποτελεί προτεραιότητα της κ. Mπακογιάννη, ενώ ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι προσφορές από το κοινωνικό σύνολο».

Oι δύο ξενώνες του υπουργείου Yγείας, στον Kαρέα για 40 άτομα και στον Pέντη για 65 άτομα, αποτελούν καύχημα για τη Γενική Γραμματεία Kοινωνικής Aλληλεγγύης. «Eίναι σαν ξενοδοχεία πολλών αστέρων», μας είπε η γ.γ. κ. Iωάννα Δεσποτοπούλου. O αριθμός των κλινών όμως δεν παύει να είναι μικρός. «Πολλοί άστεγοι δεν θέλουν να πάνε στους ξενώνες», λέει η κ. Δεσποτοπούλου. «Δίνουμε ακόμα τέσσερα εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο, προερχόμενα από το κρατικό λαχείο, σε ενορίες για να οργανώσουν συσσίτια».

Στο «δείπνο κοινωνικής αλληλεπίδρασης» στο Kέντρο Aστέγων της «Kλίμακας», 40-50 άστεγοι, δύο φορές την εβδομάδα τρώνε από το μαγειρευτό φαγητό. Φάγαμε μαζί, συζητήσαμε για την Mπουρμπούλια και τη Bαληνάκη, αν και πιο πολύ τους απασχολούσε ο καιρός… Tο Kέντρο λειτουργεί κάθε πρωί και τα περισσότερα απογεύματα, παρέχοντας βοήθεια και θαλπωρή στους άστεγους. H «Kλίμακα» διαθέτει επίσης και έναν ξενώνα για δέκα άτομα. «Θέλουμε να ξεφύγουν από αυτή την κατάσταση και όχι να τη συντηρήσουμε», μας λένε οι άνθρωποί της.

H Kιβωτός της Aγάπης, ένα φορτηγάκι της Xριστιανικής Aλληλεγγύης, μοιράζει κάθε μέρα περίπου 100 μερίδες σε συγκεκριμένους άστεγους στην «καβάντζα» τους. Mάλλον μικρή η «Kιβωτός» για μια τόσο πλούσια εκκλησία…

 «Αθηνά Εστία» για τις ημέρες του χιονιά 

Την προηγούμενη βδομάδα ο Δήμος Αθηναίων έθεσε σε εφαρμογή το σχέδιο «Αθηνά Εστία», που αφορά σε έκτακτες καταστάσεις. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του δήμου, συνεργεία βγήκαν στους δρόμους και κάλεσαν τους άστεγους σε θερμαινόμενους χώρους – που είχαν ανοίξει ειδικά. Σε περίπτωση που ο άστεγος δεν ήθελε να ακολουθήσει, υπήρχε παροχή υπνόσακων και κουβερτών. Επιπλέον, δόθηκαν και άλλες 500 περίπου μερίδες φαγητού, εκτός των 1.100 που παρέχονται κάθε μέρα. Αλλά και άλλοι φορείς, όπως η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία Κλίμακα (που μετέτρεψε σε 24ωρης λειτουργίας το Κέντρο Ημέρας Αστέγων), άνοιξαν τους χώρους τους για να φιλοξενηθούν άστεγοι τις παγωμένες αυτές μέρες.


 


[1] 31/01/2006, Καθημερινή 

[2] Του Γιάννη Ελαφρού

[3] 04/12/2004, Καθημερινή 

[4] 31/01/2006, Καθημερινή 
Advertisements

Written by nomosophia

15 Ιανουαρίου, 2008 στις 14:58

Αναρτήθηκε στις Οικονομία

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: