ΝομοΣοφία

φιλοσοφία, ιστορία, πολιτική, δίκαιο

καθεστώτα

leave a comment »

Το πέρασμα από την δημοκρατία στην τυραννία[1]

 

Όταν ο Ιωάννης Μεταξάς ανελάμβανε στις 14 Μαρτίου 1936 την αντιπροεδρία και τα υπουργεία Ναυτικών και Αεροπορίας στην υπηρεσιακή Κυβέρνηση Δεμερτζή, στην οποία ήδη συμμετείχε ως υπουργός Στρατιωτικών, κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι σε ένα μήνα θα γινόταν πρωθυπουργός και εν συνεχεία θα επέβαλλε το δικτατορικό του καθεστώς της 4ης Αυγούστου.

 

Και όμως, τόσο οι εξωτερικές, αλλά κυρίως οι εσωτερικές συνθήκες της εποχής είχαν δημιουργήσει από μακρού τις προϋποθέσεις μιας τέτοιας εξέλιξης.

Επτά βουλευτικές εκλογές με διαφορετικό εκλογικό σύστημα, δύο δημοψηφίσματα, εναλλαγές κυβερνήσεων και πραξικοπημάτων – μόνο το 1924 πέντε κυβερνήσεις και έξι στρατιωτικά πραξικοπήματα – οδήγησαν το έθνος σε χρεοκοπία και σε ανεπάρκεια οικονομική, στρατιωτική και ηθική.

ο Πλαστήρας περιοδεύων στην επαρχία

Ο Πλαστήρας, τον Ιούνιο του 1936, σε επιστολή προς φίλο του που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Ανεξάρτητος» στις 29 Ιουνίου του ’36 σημειώνει ότι «θα ήτο ευχής έργο εάν ήτο δυνατόν να πραγματοποιηθεί η ιδέα αυτή, διότι προσωπικώς πιστεύω ότι μόνο μία ηθική και αφατρίαστος δικτατορία είναι δυνατόν να σώσει την χώρα από την πλήρη αποσύνθεση που την οδηγεί ακατασχέτως ο άθλιος και ταπεινός ανταγωνισμός των πολιτικών παρατάξεων».

Ελευθριος Βενιζλος

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, που θαύμαζε τον Μουσολίνι, έγραφε στις 6 Μαρτίου 1933 προς τον Πλαστήρα ο οποίος του είχε προτείνει «να κάνουμε ό,τι και στην Ιταλία, που χάρη στον φασισμό προοδεύει» ότι «η Ιταλία πηγαίνει καλά, διότι εκεί υπάρχει δικτάτωρ, ενώ στην Ελλάδα δεν υπάρχει… Αν πείσεις τον Μουσολίνι να αφήσει την Ιταλία και να έλθει εδώ, ίσως συμφωνήσω να γίνει δικτατορία». Και πάλι ο ίδιος σε επίστολή του στις 10 Φεβρουαρίου 1936 επέμενε «στην εξωκομματική με στήριγμα της Βουλής…»

Ο Γεώργιος Παπανδρέου έγραφε στις 7 Ιανουαρίου 1934: «Πιστεύω ότι η δικτατορία μπορεί εις ωρισμένας περιστάσεις να αποτελέσει ιστορική ανάγκη δι’ έναν τόπον όταν την επιβάλλει ο υπέρτατος νόμος σωτηρίας της πατρίδος».

 

Ο Μιχαλακόπουλος στο «Ελεύθερο Βήμα» της 18ης Απριλίου 1934 έγραφε: «Η Ελλάς έχει ανάγκη μίας πενταετούς, αν όχι δεκαετούς, σταθεράς και παγίας διακυβερνήσεως και ένας πρέπει να είναι ο κυβερνών και διευθύνων νους με αυστηράν επιλογήν του πολιτικού και υπαλληλικού του επιτελείου». Ο Κονδύλης και ο Χατζηκυριακός σε συνεντεύξεις τους σε ξένες εφημερίδες κάνουν δηλώσεις υπέρ των εθνικοολοκληρωτικών καθεστώτων της Ευρώπης, ενώ ο Γ. Βλάχος γράφει στην «Καθημερινή» της 23 Μαρτίου 1936: «[…] Δικτατορία ή Διευθυντήριο, Επί δύο, τρία ή τέσσερα έτη…»


[1] Αννίβα Βαλλιάδη, «Μεταξάς – Χίτλερ, Ελληνογερμανικές σχέσεις στην Μεταξική δικτατορία 1936-1941», εκδόσεις Ενάλιος, 2003

Advertisements

Written by nomosophia

7 Μαΐου, 2008 στις 14:58

Αναρτήθηκε στις Πολιτική

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: