ΝομοΣοφία

φιλοσοφία, ιστορία, πολιτική, δίκαιο

Ηθική

leave a comment »

Η ηθική των τεχνοκρατικών κοινωνιών[1]

Στο πλαίσιο της φιλελεύθερης κοι­νωνίας τα δρώντα υποκείμενα δεν μοιράζονται κάποια κοινή ιδέα του αγαθού, αφού δεν υπάρχει κανένα κοινό τέλος του οποίου την πραγματοποίηση να επιδιώκουν, η εποχή μας χα­ρακτηρίζεται από συνεχείς και ασύμμετρες διαφωνίες. Εκείνο δε που είναι ενδιαφέρον είναι ότι οι διαφωνίες αυτές δεν έχουν τέλος, συνεχίζονται επ’ άπειρον, αφού δεν υπάρχει μια ορθολογική μέθοδος σε αναφορά με την οποία να επιλύεται η διαφορά και να εξασφαλίζεται η συμφωνία. Έτσι οι διαφω­νούντες είναι υποχρεωμένοι να εξευρίσκουν γενικές ηθικές αρ­χές για την επίλυση των συγκρούσεων. Παραδείγματα τέτοι­ων ηθικών αρχών είναι οι ωφελιμιστικές θεωρίες, οι θεωρίες των δικαιωμάτων, οι δεοντοκρατικές θεωρίες κ.ά. Από μια άποψη, οι γενικές αυτές αρχές είναι πολύτιμες διότι συμβάλ­λουν στην κατανόηση και την εξομάλυνση των διαφωνιών που έχουν προκύψει από την έκφραση διαφορετικών ηθικών πε­ποιθήσεων. Όμως δεν μπορούν να εξευρεθούν κοινές κανονι­στικές αρχές διότι αυτές δεν μπορούν να θεμελιωθούν παρά μόνο σε αναφορά με μιαν αντίληψη του αγαθού για τον άν­θρωπο. Καταλήγουμε, επομένως, σε ένα σύνολο γενικών ηθι­κών αρχών πέρα από τις οποίες κάθε επιχειρηματολογία καθί­σταται αδύνατη. Σε μια τέτοια κατάσταση δύο τρόποι κοινω­νικής ζωής μας απομένουν. Σύμφωνα με τον ένα, κυριαρχούν οι ελεύθερες και αυθαίρετες επιλογές των ατόμων. Σύμφωνα με τον άλλο, εγκαθιδρύεται ένα πρωτίστως γραφειοκρατικό και νομικό κράτος, το οποίο προσπαθεί να ελέγξει τις αυθαί­ρετες επιλογές.

Στο είδος αυτό της κοινωνίας ο τύπος του αν­θρώπου που επικρατεί είναι ο δεξιοτέχνης ή ο εμπειρογνώ­μων, ο άνθρωπος δηλαδή ο οποίος ανεξάρτητα από οτιδήπο­τε άλλο είναι ένας τεχνοκράτης ή μηχανικός. Δεν ενδιαφέρε­ται ή, μάλλον, δεν τον απασχολεί διόλου η προαγωγή του κοι­νού αγαθού της κοινωνίας του, αφού κάτι τέτοιο παραβιάζει την αρχή της ουδετερότητας που αποδέχεται, αλλά μόνον η ανάπτυξη της εμπειρογνωμοσύνης στο συγκεκριμένο πεδίο με το οποίο ασχολείται. Ως ικανός τεχνοκράτης εργάζεται για την περαιτέρω ανάπτυξη της δεξιότητας του, ενώ παράλληλα αφήνει στο σύγχρονο, φιλελεύθερο, γραφειοκρατικό κράτος να καθορίσει το πλαίσιο εντός του οποίου θα τύχουν εφαρμο­γής στην κοινωνία τα αποτελέσματα της επιστήμης του.

[1] Ελένη Καλοκαιρινού, «Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής σκέψης στην σύγχρονη Βιοηθική», από το συλλογικό έργο των Κουζνέφσκι και Πολάνσκυ «Βιοηθική», σελ.548-549, εκδόσεις Τραυλός 2007.

Advertisements

Written by nomosophia

15 Ιανουαρίου, 2009 στις 14:58

Αναρτήθηκε στις Φιλοσοφία

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: