ΝομοΣοφία

φιλοσοφία, ιστορία, πολιτική, δίκαιο

Archive for Μαρτίου 2011

οι Άρχοντες … του σύμπαντος κόσμου

leave a comment »

Η τέταρτη διάσταση της τέχνης του πολέμου[1]

Το 1957 ο τότε Τεξανός Γερουσιαστής των Δημοκρατικών και μετέπειτα Πρόεδρος των ΗΠΑ, Λίντον Τζώνσον, εκφράζοντας μια ευρύτερη αντίληψη της αμερικανικής ελίτ δήλωνε το εξής: «Εκεί έξω στο διάστημα βρίσκεται η κατ’ εξοχήν θέση διά της οποίας μπορεί να πραγματοποιείται ο ολοκληρωτικός έλεγχος της γης. Εθνικός μας στόχος και στόχος όλων των ελεύθερων ανθρώπων[2] είναι να κερδίσουμε και να κρατήσουμε αυτή τη θέση». Στη μεταψυχροπολεμική εποχή, έχουμε έναν άλλον Γερουσιαστή, τούτη τη φορά Ρεπουμπλικάνο, τον Μπομπ Σμιθ της πολιτείας του Νιου Χαμσάιρ να δηλώνει: «είναι το πεπρωμένο μας να ελέγχουμε το διάστημα. Από την Ανατολική Ακτή πήγαμε στην Δυτική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών εποικίζοντας την ήπειρο και (η εξέλιξη αυτή) ονομάστηκε το Πρόδηλο Πεπρωμένο του Έθνους. Και η νέα ήπειρος, τα νέα σύνορα, εάν θέλετε, είναι το διάστημα και έτσι θα συνεχίζεται (η αμερικανική προέλαση) παντοτινά».

Δύο Αμερικανοί πολιτικοί, ένας από τον πλούσιο Νότο και ο άλλος από τον αγγλο-σαξονικό Βορρά, ο Τεξανός εκφράζοντας την πρακτική αντίληψη των Αμερικανών για την ισχύ και τον έλεγχο και ο άλλος τον ιδεολογικό – ιδεαλιστικό αυτοπροσδιορισμό τους ως «περιούσιου λαού», καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: ότι πρέπει να ελέγχουν το διάστημα και τα ουράνια σώματα για τη δική τους ασφάλεια και ευημερία. Και εφ’ όσον ο υπόλοιπος κόσμος, εχθροί και φίλοι, συμφιλιωθούν με το γεγονός αυτό, τότε και μόνο τότε θα ωφεληθούν και αυτοί από τις παράπλευρες συνέπειες και τις ευμενείς προθέσεις της αμερικανικής ηγεμονίας.

Το διάστημα είναι για τους Αμερικανούς η τέταρτη διάσταση της τέχνης του πολέμου. Εξασφαλίζοντας τον έλεγχο του διαστήματος, και με την κυριαρχία τους στις άλλες τρεις διαστάσεις του πολέμου[3] εξασφαλισμένη, αποκτούν αυτό που το αμερικανικό Πεντάγωνο αρέσκεται να ονομάζει «απόλυτη φασματική κυριαρχία».

Ο στρατηγικός στόχος των ΗΠΑ, διά μέσου της διαστημικής τους πολιτικής, είναι η επιστροφή στο μέλλον, να επανέλθουν, δηλαδή, στην προ του Β΄ παγκοσμίου πολέμου κατάσταση της απρόσβλητης γεωγραφικής τους επικράτειας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να λειτουργούν και σήμερα, όπως και παλαιότερα, με βάση τον ορισμό της κλασικής μεγάλης δύναμης, που είναι η δύναμη εκείνη που δεν χρειάζεται συμμάχους για να εξασφαλίσει τα ζωτικά της συμφέροντα.

Αυτό που δεν φαίνεται να γίνεται αντιληπτό από τον υπόλοιπο κόσμο, είναι ότι η Ουάσινγκτων ουδέποτε συμφιλιώθηκε με την ανάγκη θεραπείας των αδυναμιών που συνεπάγονται οι συμμαχίες. Με την πρώτη ευκαιρία, το 1800, ακύρωσαν την αξονική τους συμμαχία με τη Γαλλία που τους εξασφάλισε την ανεξαρτησία τους από τη Βρετανία. Όταν το 1917 καταδέχτηκαν να λάβουν μέρος στον τότε μεγάλο πόλεμο, το έπραξαν με τους δικούς τους όρους – όχι ως συνασπισμένο μέρος, αλλά ως Εταίρος. Και αμέσως μετά αποσύρθηκαν. Η συμμαχία των ΗΠΑ κατά του φασισμού στον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο αποτελούσε εξαίρεση ως προς τα τότε δεδομένα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Αλλά ας μην ξεχνάμε ότι ο πόλεμος στην Ευρώπη εμαίνετο για δύο ολόκληρα χρόνια μέχρι να μπουν οι Αμερικανοί, και αυτό μετά την ιαπωνική επίθεση, τον Δεκέμβριο του 1941, στο Περλ Χάρμπορ της πολιτείας της Χαβάης. Ακόμα και στη διάρκεια του Ψυχρού πολέμου όταν τα πυρηνικά όπλα και ο Μαρξισμός αποτελούσαν υπαρξιακή απειλή για τη χώρα τους οι Αμερικανοί λειτουργούσαν μονομερώς, ασυμφιλίωτοι με την οποιαδήποτε εξάρτηση. Το ΝΑΤΟ και οι περισσότερες από τις 45 συμμαχίες που εσύναψαν μεταπολεμικά για την αντιμετώπιση της σοβιετικής απειλής, λειτουργούσαν πρωτίστως ως πολιτικά εργαλεία για την άσκηση της αμερικανικής ηγεμονίας στον λεγόμενο ελεύθερο κόσμο. Το δε στρατηγικό δόγμα των ΗΠΑ, σε όλη την διάρκεια του Ψυχρού πολέμου, προϋπέθετε την μονομερή ακύρωση της σοβιετικής απειλής, χωρίς εξάρτηση από το ΝΑΤΟ ή έστω τη συνδρομή προνομιακών συμμάχων των ΗΠΑ, όπως για παράδειγμα το Ηνωμένο Βασίλειο. Η πραγματικότητα αυτή της μονομερούς διασφάλισης και της μη εξάρτησης από τρίτους υποδηλώνεται από το κορυφαίο γεγονός, ότι η Στρατηγική Διοίκηση Αέρος των ΗΠΑ, που είχε και το γενικό πρόσταγμα ενδεχόμενου πολέμου ενάντια στη Σοβιετική Ένωση ποτέ δεν αποτέλεσε μέρος της ενιαίας στρατιωτικής δομής του ΝΑΤΟ. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο ο Χένρι Κίσινγκερ χαρακτήρισε το στρατηγικό δόγμα του ΝΑΤΟ, στη διάρκεια του Ψυχρού πολέμου, ως «εκτός πραγματικότητας», με άλλα λόγια «σουρεαλιστικό», ενώ οι δύο μεγάλοι σύμμαχοι των ΗΠΑ, Βρετανία και Γαλλία, κινήθηκαν στην κατεύθυνση της απόκτησης πυρηνικής αυτονομίας.

[1] Απόσπασμα από άρθρο του Μάριου Ευρυβιάδη, στον Φιλελεύθερο, Κυριακή 29/10/2006, αρ. φύλλου 16898, έτος 51ο και στην ηλεκτρονική δ/νση: www.philenews.com
[2] δηλαδή των Αμερικανών !
[3] χερσαία, θαλάσσια διάσταση και διάσταση του αέρος

Advertisements

Written by nomosophia

30 Μαρτίου, 2011 at 14:58

Αναρτήθηκε στις Πολιτική

στα χρόνια της δουλείας

leave a comment »

η μελλοντική ελευθερία

η ιδεολογία της «παρηγορίας» και της «μακράς αναμονής» [1]

Κατά την πρώτη περίοδο της Τουρκοκρατίας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο ακολουθώντας και την κληροδοτημένη παράδοση, αλλά εκτιμώντας και τις νέες συνθήκες, κράτησε, όπως ήταν επόμενο, αρνητική στάση σε κάθε κίνηση που απέβλεπε σε πολιτικούς νεωτερισμούς. Εφόσον αποκλειόταν από την αρχή η ανάμιξη της λατινικής Δύσης, και ήταν ανεφικτη, ήδη από την εποχή των Παλαιολόγων, κάθε προσπάθεια αντιμετώπισης των Οθωμάνων με τις δυνάμεις των ίδιων των Ορθοδόξων, η μοναδική λύση στο αδιέξοδο ήταν η προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα και η αποδοχή της με τις λιγότερες δυνατές απώλειες. Η εκτίμηση αυτή αφορούσε και στο τουρκοκρατούμενο και στο φραγκοκρατούμενο ελληνορθόδοξο στοιχείο, και στηριζόταν στην αρχή της διαφύλαξης των μακροπρόθεσμων συμφερόντων της Ορθοδοξίας, έστω και με αντάλλαγμα την πολιτική δουλεία.

Η καταφυγή σε θεοκρατικές απαντήσεις παρουσιάστηκε, μπροστά στη γενική κατάρρευση και το αδιέξοδο, ως μοναδική «παρηγορία» και ως αναπόφευκτη φυγή από το ανυπόφορο παρόν. Έτσι η απώλεια του «βασιλείου» και η υποδούλωση του Γένους μετατράπηκε και πάλι, όπως και άλλωτε [2], σε εκφραση της θείας βούλησης, που θέλησε την τιμωρία ενός λαού παραστρατημένου και μιας ηγεσίας που δέχτηκε τον άνομο θρησκευτικό συνβιβασμό με τους Λατίνους. Με τον τρόπο αυτόν οι Οθωμανοί κυριάρχοι μετατρέπονταν σε όργανα της θέλησης του Θεού. Τελικά κάθε προσπάθεια για την εκδίωξή τους, πριν από τη λήξη της περιόδου της τιμωρίας, δεν θα ήταν μόνο ανώφελη, αλλά και αντίθετη προς τις θεϊκές επιταγές. μοναδικό, συνεπώς, μέλημα της ηγεσίας του Γένους θα έπρεπε να είναι η περιφρούρηση αυτού που είχε μείνει αλώβητο από τη γενική κατάρρευση: της ορθόδοξης πίστης. Γι’ αυτό και ο αγώνας έπρεπε να έχει κατεξοχήν θρησκευτικό και ελάχιστα ή καθόλου πολιτικό χαρακτήρα, με στόχο την αντιμετώπιση του κινδύνου συρρίκνωσης του χριστιανικού στοιχείου από τους εξισλαμισμούς και της δογματικής του φαλκίδευσης από τον εκκαθολικισμό.

Με την ιδεολογική αυτή επένδυση η μοιρολατρική στάση έναντι της οθωμανικής κυριαρχίας μετατρεπόταν σε δόγμα ιδεολογικού απομονωτισμού και πολιτικής απραξίας. Παρ’ όλα αυτά, η πάγια αντίληψη για την ιδιαιτερότητα του ορθόδοξου Γένους, που ήταν ριζωμένη στη Ρωμανία τουλάχιστον από την εποχή των αγώνων εναντίον των Αράβων, δεν ήταν δυνατόν να συμβιβαστεί με την παραδοχή της οριστικής υποδούλωσης στο ισλάμ. Η μοναδικότητα του «περιούσιου» λαού δεν συμβιβαζόταν με το ενδεχόμενο μιας τελεσίδικης καταδίκης του από τη θεία βούληση. Γι’ αυτό και ο λαός αυτός ήταν γραφτό να «αποκατασταθεί» κάποτε στα αλλοτινά του «μεγαλεία» και στη χαμένη του πρωτοκαθεδρία. Η οθωμανική κυριαρχία δεν αποτελούσε παρά μόνο μεταβατικό στάδιο για την αναγκαία εξιλέωση των «αμαρτημάτων του Γένους», το οποίο, με τη θέληση της Θείας Πρόνοιας, θα περνούσε από τη δοκιμασία της «αιχμαλωσίας» στη μελλοντική του «ελευθερία».

[1] Ι.Κ. Χασιώτης, «Μεταξύ οθωμανικής κυριαρχίας και ευρωπαϊκής πρόκλησης, ο ελληνικός κόσμος στα χρόνια της τουρκοκρατίας», σ.σ. 133 κ.ε., university studio press, Θεσσαλονίκη 2001.
[2] επειδή η ασάφεια δεν ήταν δυνατόν να στηρίξει και να ποδηγετήσει το ποίμνιο, χρειάστηκε να ανανεωθούν οι παλαιότερες εσχτολογικές αντιλήψεις, με τις οποίες είχε παρηγορηθεί το χριστιανικό στοιχείο της ακρωτηριασμένης Ρωμανίας, κατά τις μεγάλες δοκιμασίες του 13ου και του 14ου αιώνα.

Written by nomosophia

23 Μαρτίου, 2011 at 14:58

Αναρτήθηκε στις Ιστορία

Παιδεία

leave a comment »

αγώνας για καλλίτερη παιδεία[1]

Τα ελληνόπουλα διψούσαν για μάθηση. Στα χρόνια του Αγώνα – το 1826 – έγινε διανομή βιβλίων στα σχολεία της Αθήνας, δωρεά Γάλλων φιλελλήνων. Ήταν όμως λίγα και δεν επαρκούσαν για όλους τους μαθητές. «Τα δύο τρίτα των παιδιών που δεν πήραν βιβλία», γράφει ο αυτόπτης F. Schack, «ξέσπασαν σε κλάματα».

Πέντε χρόνια αργότερα, το 1831, επί Καποδίστρια, στο Κεντρικό Σχολείο που ιδρύθηκε στην Αίγινα, οι μαθητές από όλη την Ελλάδα, παιδιά του Αγώνα, της φτώχειας και της ορφάνιας αλλά με πάθος για μάθηση και προκοπή, διαπίστωσαν με απογοήτευση πως αντί για τα «φώτα της Ευρώπης» και τα ιδεώδη της ελευθερίας διδάσκονταν τα κολυβογράμματα της τουρκοκρατίας και μάλιστα με δεσποτικές μεθόδους. Την διαμαρτυρία των μαθητών και το αίτημά τους για καλύτερη παιδεία αντιμετώπισε η εξουσία με τρομοκρατία, ένοπλη εισβολή και απειλή διώξεων για ανταρσία. Και οι μαθητές αναγκάστηκαν να υπογράψουν Δήλωση Μετανοίας. Γρήγορα όμως νιώθουν ταπείνωση, εξεγείρονται, ανακαλούν τη «δήλωση», καταγγέλουν με προκήρυξη τον αυταρχισμό και την βία, ξαναφορούν τα κουρέλια τους, εγκαταλείπουν το σχολείο και επιστρέφουν στα χωριά της δυστυχίας. Η καταγγελία – «διαμαρτύρησις» όπως την αποκαλούν – αποτελεί πολυσήμαντο κι σπαρακτικό ιστορικό κείμενο. Αποκαλύπτει από τη μια μεριά την αρετή, το πάθος για γνώση και την ωριμότητα αυτών των παιδιών που έζησαν τη δεκαετία του πολυαίμακτου Αγώνα και των πολεμικών συμφορών και από την άλλη τη βαναυσότητα και τον σκοταδισμό της τουρκομαθημένης εξουσίας.

[1] Κυριάκου Σιμόπουλου, «Η διαφθορά της εξουσίας», σ. 415, Αθήνα 1992.

Written by nomosophia

16 Μαρτίου, 2011 at 14:58

Αναρτήθηκε στις Παιδεία

δυσεπίλυτα πολιτικά προβλήματα

leave a comment »

Η φθίνουσα ρώμη των Ελλήνων, οι ολιγάρχες, οι εθελόδουλοι στην υπηρεσία των ξένων αφεντάδων, αλλά και η μεγάλη ιδέα του εξαιρετικού προορισμού του ελληνικού έθνους, σε μια διαχρονική αλυσίδα αλληλοεπαναλαμβανόμενων επεισοδίων του παρελθόντος, του παρόντος και γιατί όχι και του άδηλου μέλλοντος της πολυτάραχης φυλής μας. Στεφανωμένη με δυσεπίλυτα προβλήματα η πολιτική, λαβυρινθώδης η ψυχοσύνθεση του Έλληνα, απρόβλεπτη, χαυνωτική κι εγερτική ταυτόχρονα. Τα διδάγματα του χθες, που δεν μετουσιώνονται σε πείρα, σκιαγραφούν την περιπέτεια του σήμερα.

Ι.Λ.

η φθίνουσα ελληνική οικουμένη[1]

Αφότου οι νίκες του Λύσανδρου σύντριψαν τη δύναμη των Αθηναίων, ο εξωτερικός κίνδυνος της ελληνικής οικουμένης από παντού ακατάπαυστα δυνάμωνε. Και ώρα μάλιστα, διασπασμένη σε κύκλους εντελώς χωρισμένους, έχανε παντού, σ’ όλα της τα όρια, όλο και περισσότερο έδαφος: τους Έλληνες της Λιβύης τους είχαν συμπιέσει πέρ’ απ’ τη Σύρτη οι Καρχηδόνιοι (πούχανε πάρει και πάνω απ’ το δυτικό μισό της Σικελίας), ενώ της Ιταλίας, σιγά-σιγά, καταπνίγηκαν από τα φύλα των Απεννίνων. Οι βάρβαροι του Κάτω Δούναβι, σπρωγμένοι κι αυτοί από τους Κέλτες, που αποκρούστηκαν στην Ιταλία, κινούνται πια κατά το νοτιά. Οι ελληνικές πόλεις βόρεια και δυτικά του Πόντου δύσκολα αντιστέκονται στους Τριβαλλούς, τους Γέτες και τους Σκύθες, και νοτιώτερα μεν η Ηράκλεια στυλώθηκε με την τυραννία κάποιου μαθητή του Πλάτωνα, μα οι άλλες ελληνικές πόλεις της Μικρασίας είν’ υποτελείς του βασιλιά των Περσών και κυβερνιούνται από σατράπες του, δυνάστες, κ’ εθελόδουλους ολιγαρχικούς, που τις εκμεταλλεύονται, ενώ και στα πλούσια κοντινά νησιά κυριαρχεί η περσική δύναμη, γιατ’ η ελληνική θάλασσα δεν ανήκει πια στους Έλληνες. Η ανταλκίδεια ειρήνη έδωσε στα χέρια του πέρση βασιλιά και των οργάνων του μοχλό βαθύτερης κι όλο και πιο ριζικά προωθούμενης αποσύνθεσης του ελληνισμού, με τη μεθοδική συντήρηση κι ανάπτυξη των τόσο καλλιεργημένων άλλωστε κι από πριν αντιθέσεων των ηγεμονίδων ελληνικών πόλεων, ενώ τα μεγάλα πολιτικά ζητήματα κρίνοντα’ όλα εκεί, με προστάγματα του Μεγάλου Βασιλεώς, κ’ εμπειροπόλεμες δυνάμεις Ελλήνων μαστεύει όσες θέλει ο ξένος κυριάρχος.[2]

[1] Johann Gustav Droysen, «Ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου», σε μετάφραση των Ρ., Η. & Σ. Αποστολίδη, τ. 1, σ. 27-28, Ελευθεροτυπία, Αθήναι 1993.
[2] Ισοκάτης, Πανηγυρικός, IV, 124: «Μέγιστον δε των κακών, όταν υπέρ αυτής της δουλείας αναγκάζωνται συστρατεύεσθαι, και πολεμείν τοις ελευθέροις αξιούσιν είναι» και 125: «τον δε βάρβαρον τη των Ελλήνων ρώμη την αρχήν την αυτού κατασκευαζόμενον ;»

Written by nomosophia

9 Μαρτίου, 2011 at 14:58

Αναρτήθηκε στις Ιστορία

Θουκυδίδης [περί γειτονίας]

leave a comment »

Ο νόμος του Παγώνδα [ή ο γείτονας είναι πάντοτε επικίνδυνος]
Θουκυδίδου Δ 92

«Βοιωτοί. Ούτεαπό τον νου μας δεν έπρεπε να περάση, εμάς των αρχόντων, η ιδέα ότι δεν πρέπει να επιτεθούμε εναντίον των Αθηναίων αν δεν βρίσκωνται στο έδαφός μας. Εκείνοι, γείτονές μας, πέρασαν τα σύνορα, ήρθαν κ’ έχτισαν τείχος σε βοιωτικό έδαφος, για να μας καταστρέψουν. Είναι, λοιπόν, εχθροί μας, όπου κι αν τους προφτάσωμε, και ιδιαίτερα στο έδαφος απ’ όπου ξεκίνησαν για να δράσουν εναντίον μας. Όποιος νόμιζε, λοιπόν, έως τώρα, ότι ήταν ασφαλέστερο να μην τους επιτεθούμε, ας αλλάξη γνώμη. Δεν πρέπει να υπολογίζουν τις πιθανότητες επιτυχίας εκείνοι που υφίστανται μιαν επίθεση στο έδαφός τους, αλλά εκείνοι οι οποίοι, έχοντας ασφαλισμένα τα όσα καέχουν, επιθυμούν περισσότερα και ξεκινούν να επιτεθούν εναντίον άλλων. Είναι, άλλωστε, παράδοση για σας να πολεμάτε τους ξένους που κάνουν επιδρομές είτε στην δική σας είτε στις γειτονικές περιοχές, και τούτο είναι ακόμα επιτακτικότερο εναντίον των Αθηναίων που συνορεύουν μαζί σας. Εναντίον ων γειτόνων μόνο η αντίσταση εξασφαλίζει την ελευθερία, και μάλιστα γειτόνων σαν κι αυτούς οι οποίοι προσπαθούν να υποδουλώσουν όχι μόνο τους κοντινούς τους γείτονες, αλλά και τις μακρινότερες πολιτείες. Πώς, λοιπόν, μπορεί κανείς να ισχυριστή ότι δεν πρέπει να τους πολεμήσωμε ως τα έσχατα ; Παράδειγμα για μας είναι το πώς κυβερνούν την αντικρινή Εύβοια και τα περισσότερα μέρη της υπόλοιπης Ελλάδας. Σκεφθήτε ότι, ενώ αλλού οι γείτονες πολεμούν μεταξύ τους για να πετύχουν μια διόρθωση συνόρων, για μας, αν νικηθούμε, ένα και μόνο αναμφισβήτητο πια σύνορο θα μας επιβληθή. Θα μας πάρουν όλη την γη. Θα μπουν διά της βίας και θα μας τα πάρουν όλα. Οι Αθηναίοι είναι, για μας, οι πιο επικίνδυνοι από τους γείτονές μας. Φυσικό είναι, εκείνοι που με το θράσος που τους δίνει η δύναμή τους, κάνουν αγώνα εναντίον των γειτόνων τους – όπως κάνουν τώρα οι Αθηναίοι – να εκστρατεύσουν πρόθυμα εναντίον εκείνων που μένουν αδρανείς και δεν βγαίνουν από τα συνορά τους, ανώ δεν έχουν την ίδια προθυμία να εκστρατεύουν εναντίον εκείνων που και έξω από τα σύνορά τους πηγαίνουν να τους αντιμετωπίσουν και, πρώτοι, αν παρουσιαστή ευκαιρία, αρχίζουν τον πόλεμο. Έχομε αυτήν την πείρα μαζί τους. Από τότε που τους νικήσαμε στην Κορώνεια, την εποχή που εξαιτίας των εμφυλίων ταραχών είχαν καταλάβει την χώρα μας, εξασφαλίσαμε για την Βοιωτία απόλυτη ησυχία έως τώρα. Αυτά ας θυμηθούμε. Κια οι πιο ηλικιωμένοι από μας ας φανούμε αντάξιοι των τότε κατορθωμάτων μας, ενώ οι πιο νέοι, οι γιοι εκείνων που έδειξαν, τότε, την αξία τους, ας προσπαθήσουν ν μην ντροπιάσουν την αρετή αυτή. Πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι θα μας βοηθήση ο Θεός του οποίου τον ιερό χώρο ετείχισαν άνομα και κατέχουν. Πρέπει να έχωμε εμπιστοσύνη και στα σημάδια που έδειξαν οι θυσίες και να προελάσωμε για να τους δέιξωμε ότι μπορούν, ίσως, να παίρνουν ό,τι θέλουν από εκείνους που δεν τους αντιστέκονται, αλλά ότι δεν θα φύγουν, χωρίς να πολεμήσουν, από την χώρα εκείνων που γενναίοι, αγωνίζονται σ’ οποιαδήποτε περίπτωση για να ελευθερώσουν την γη τους και ποτέ δεν εκστρατεύουν άδικα για να υποδουλώσουν ξένη χώρα.»

* Θουκυδίδου Ιστορία, σε μετάφραση Άγγελου Σ. Βλάχου, Εστία, Αθήνα 2004.

Written by nomosophia

2 Μαρτίου, 2011 at 14:58

Αναρτήθηκε στις Ιστορία